Badania wątroby i śledziony

  • Scyntygrafia wątroby i śledziony

Scyntygrafia wątroby pozwala na ocenę jej kształtu, wiel­kości i położenia oraz obszarów zmniejszonego gromadzenia w miąższu narządu związku znakowanego. Powszechnie stosuje się związki koloi­dalne znakowane technetem 99m lub indem 113m. Ponieważ te sub­stancje podane dożylnie są wychwytywane przez komórki układu siateczkowo-śródbłonkowego, głównie wątroby i śledziony, badania scyn­tygraficzne tych dwóch narządów wykonuje się jednocześnie.

W projekcji przednio-tylnej obserwuje się typowy kształt wątroby, zbliżony do nierównobocznego trójkąta, z wyraźnie zaznaczonym pra­wym płatem i mniejszym płatem lewym. Szczelina międzypłatowa nie zawsze jest widoczna. Natomiast wnęka wątroby i loża pęcherzyka żół­ciowego na scyntygramach uwidaczniają się jako obszary zmniejszonego gromadzenia koloidu promieniotwórczego. Może to być przyczy­ną pomyłek diagnostycznych i uzyskiwania wyników fałszywie dodat­nich. W takich przypadkach wykonuje się dodatkowe badanie za po­mocą technetu 99m-HIDA, które pozwala na uwidocznienie pęcherzyka żółciowego i przewodu żółciowego wspólnego, a tym sa­mym na dokładne umiejscowienie wnęki wątroby i loży pęcherzyka.

Badanie scyntygraficzne wątroby powinno obejmować projekcję przednio tylną i rzut boczny prawy. Tylko wtedy istnieje możliwość uwidocznienia zmiany w częściach bocznych miąższu wątroby, a zwła­szcza płata prawego. Zmniejszone gromadzenie znacznika promienio­twórczego w miąższu wątroby może być wynikiem marskości wątroby, rozsianego procesu nowotworowego lub zmian zapalnych. Ogniskowy brak gromadzenia może odpowiadać torbieli, chorobie pasożytniczej lub nowotworowej.

Scyntygrafia wątroby jest badaniem pomocniczym i ma wartość tyl­ko w zestawieniu z przebiegiem choroby i innymi badaniami diagno­stycznymi. Dużą zaletą badania jest prostota jego wykonania, szyb­kość oraz bardzo małe napromieniowanie tkanek. Ograniczeniem me­tody jest brak swoistości, brak zdolności wykrywania zmian małych (poniżej 1,5 cm) oraz stosunkowo duży odsetek wyników fałszywie do­datnich i ujemnych dochodzących do 15 — 30%.

Wskazaniem do wykonania scyntygrafii wątroby jest głównie rak pęcherzyka żółciowego i przerzuty nowotworowe.

  • Scyntygrafia czynnościowa wątroby i dróg żółciowych

Do izotopowych badań czynności wątroby i dróg żółciowych stosuje się pochodne kwasu iminooctowego znakowanego technetem. Prepa­rat ten, zwany w skrócie HIDA (polski odpowiednik Hepida), znalazł szerokie zastosowanie z uwagi na łatwość i wydajność znakowania technetem oraz ze względu na prostą i szybką kinetykę znacznika w wątrobie. Po dożylnym podaniu technet 99m-HIDA jest wychwytywa­ny przez komórki wielokątne miąższu wątroby, a następnie z żółcią wydalany do pęcherzyka żółciowego i jelit.

W obiegu preparatu w wątrobie wyróżnia się trzy fazy:

  1. W fazie pierwszej (15 min od wstrzyknięcia) następuje groma­dzenie się znacznika w wątrobie. Obraz scyntygraficzny jest podobny do obrazów uzyskiwanych za pomocą innych izotopów.
  2. W fazie drugiej, odpowiadającej przechodzeniu żółci do dróg żółciowych (15-30 min badania), uzyskuje się obrazy scyntygraficzne dróg żółciowych.
  3. W fazie trzeciej następuje wydalanie żółci do jelit i gromadze­nie jej w pęcherzyku. Faza ta rozpoczyna się w 25 — 30 min badania i czas jej trwania jest różny, w zależności od stanu chorobowego osoby poddanej badaniu. Badanie wykonuje się za pomocą gammakamery, a rejestracja obrazów przebiega w przedziałach 5- lub 10-minutowych. Zastosowanie systemu komputerowego pozwala nie tylko uwidocznić narząd, lecz także oznaczyć szybkość oczyszczania krwi ze znacznika, co jest miarą sprawności miąższu wątroby.

Wskazaniem do wykonania scyntygrafii czynnościowej wątroby i dróg żółciowych jest żółtaczka niezależnie od przyczyny, choroby pę­cherzyka żółciowego i przewodów żółciowych, przewlekłe i ostre zapa­lenie wątroby i pęcherzyka żółciowego, choroby metaboliczne przebie­gające z uszkodzeniem wątroby, nowotwory wątroby, dwunastnicy i trzustki oraz stany pooperacyjne wymagające kontrolowania drożnoś­ci dróg żółciowych.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.